Tretman sa proizvodima FVIII i FIX (plazmatskim ili rekombinantnim) može dovesti do razvoja neutralizirajučih antitijela na FVIII ili FIX- inhibitora. Inhibitori su antitijela koja stvara organizam kao odgovor na prisustvo „stranog“ FVIII ili FIX i koja se vežu za FVIII ili FIX čime značajno smanjuju efikasnost liječenja proizvodima FVIII ili FIX, tako što sprječavaju njihovu normalnu funkciju.

Inhibitori na FVIII se javljaju kod 25-30% osoba sa teškim oblikom hemofilije A i kod 3-13% osoba sa srednje teškim ili blagim oblikom hemofilije A. Inhibitori na FIX se javljaju kod 1-6% osoba sa hemofilijom B, a u nekim slučajevima su udruženi i sa anafilaktičkom reakcijom u slučaju nastavljanja davanja proizvoda FIX.

Inhibitori su najozbiljnija komplikacija hemofilije; dovode do povećavanja troškova liječenja, te imaju i negativan efekat na morbiditet i mortalitet oboljenja, zbog otežavanja tretmana krvarenja. Pacijenti sa inhibitorima imaju gore kliničke i radiološke ishode bolesti u pogledu oštećenja zglobova u odnosu na pacijente bez inhibitora i imaju tri puta veću šansu za razvoj trajnog invaliditeta, te također imaju i veći rizik od smrti uslijed komplikacija krvarenja u odnosu na pacijente bez inhibitora.

Inhibitori kod osoba sa hemofilijom mogu biti prisutni u niskom i visokom titru. Osobe sa hemofilijom A kod kojih su inhibitori prisutni u niskom titru (<5 BU- Beteshda jednica) mogu nastaviti uzimati proizvode FVIII, ali trebaju veću dozu. U slučaju inhibitora niskog titra kod osoba sa hemofilijom B, davanje povećanih doza FIX je moguće u slučaju da kod pacijenta nisu prisutne i alergijske reakcije na proizvod FIX. Nekada inhibitori u niskom titiru mogu nestati sami od sebe. Tretman povećanim dozama proizvoda FVIII ili FIX kod osoba sa inhibitorima visokog titra (≥5BU) je neuspješan. Tretman epizoda krvarenja kod osoba sa hemofilijom kod kojih su prisutni inhibitori u visokom titru se sprovodi tzv. bypassing agensima. Jedini način da se osobe sa hemofilijom A „oslobode“ inhibitora visokog titra je indukcija imune tolerancije (ITI)- davanje visokih doza FVIII kroz dugi vremenski period. Indukcija imune tolerancije je uspješna u oko 70% slučajeva.

Reference

1.       Astermark J. FVIII inhibitors: pathogenesis and avoidance. Blood 2015;125:2045–51

2.       Santoro C, et al. Inhibitors in Hemophilia B. Semin Thromb Hemost. 2018; 44(6):578-589

3.       Inhibitors in Hemophilia: Primer. http://www1.wfh.org/publication/files/pdf-1122.pdf [Pristup maj 2019.]

4.       Morfini M, Haya S, Tagariello G, et al. European study on orthopaedic status of haemophilia patients with inhibitors. Haemophilia. 2007;13(5):606–612

5.       Morfini M, Haya S, Tagariello G, et al. European study on orthopaedic status of haemophilia patients with inhibitors. Haemophilia. 2007;13(5):606–612

6.       8.Sue duTreil. Physical and psychosocial challenges in adult hemophilia patients with inhibitors. J Blood Med. 2014; 5: 115–122